Uczelnie wojskowe

Aby móc zacząć karierę w wojsku wystarczy skończyć szkołę ponadgimnazjalną o profilu wojskowym. Szkoły podchorążych oraz podoficerskie kształcą młodych ludzi, na przyszłych oficerów i kaprali. Dodatkowo absolwenci szkół średnich mogą podjąć studia na uczelniach wojskowych. W Polsce istnieje zaledwie 5 szkół wojskowych, których siedziby znajdują się w Warszawie, Gdańsku, Wrocławiu i Dęblinie. Szkoły te podlegają nadzorowi Ministerstwa Obrony Narodowej. Szkoły wojskowe oferują studia, które odnoszą się do służby wojskowej z dziedzin inżynierii, techniki oraz nawigacji. Studenci przygotowywani są do podjęcia pracy w rozległym sektorze bezpieczeństwa państwa, w administracji samorządowej i państwowej, w tym w instytucjach wojskowych, badawczych i gospodarczych. Szkoły te oferują naukę na kierunkach administracja, bezpieczeństwo narodowe, bezpieczeństwo wewnętrzne, europeistyka, historia, stosunki międzynarodowe, logistyka i zarządzanie. Aby móc w ogóle podjąć naukę w takiej szkole wojskowej trzeba najpierw przejść kompleksowe egzaminy wstępne, których celem jest sprawdzenie zdolności fizycznej, zakresu wiedzy ogólnej oraz znajomości języka angielskiego. Dla absolwentów szkół ponadgimnazjalnych, którzy nie odbyli przeszkolenia wojskowego przed rozpoczęciem studiów, nauka poprzedzona jest szkoleniem podstawowym zakończonym przysięgą wojskową. Tak przyszły student uczelni wojskowej staje się żołnierzem czynnej służby wojskowej i otrzymuje tytuł podchorążego. Studia są dwustopniowe i składają się z trzyletnich studiów licencjackich i dwuletnich uzupełniających studiów magisterskich.

Szkoły wyższe

Szkoły wyższe są jednostkami organizacyjnymi państwowymi, samorządowymi lub prywatnymi. O tym na jakie studia dostanie się absolwent Liceum czy technikum zależy punktacja z pozytywnie zdanego egzaminu dojrzałości. Uczelnia nie ma prawa robić egzaminu wstępnego uczniom chcącym się dostać na wybrany przez siebie kierunek w danej uczelni, ale mogą określić minimalną ilość punktów z matury jaka pozwoli dostać się na tę uczelnię i na ten właśnie profil. Studia wyższe są oferowane przez uczelnie akademickie i zawodowe. Obejmują one studia I stopnia tzw. licencjackie, które mają na celu kształcenie umiejętności i przekazywanie wiedzy w konkretnej dziedzinie, przygotowując studenta do pracy w konkretnym zawodzie. Studia II stopnia tzw. magisterskie to studia na które wstęp mają absolwenci studiów I stopnia. Są też jednolite studia magisterskie. Tutaj Studia II stopnia i jednolite magisterskie mają za zadanie oferować specjalistyczną wiedzę z konkretnej dziedziny oraz przygotowanie studenta do kreatywnej pracy w wybranym zawodzie. Ukończenie tych studiów pozwala na podjęcie studiów III stopnia tzw. doktoranckich. W Polsce wyróżnia się dwa rodzaje uczelni. Pierwszą z nich jest uczelnia akademicka, czyli taka, w której przynajmniej jedna jednostka organizacyjna posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora. Oraz uczelnia zawodowa, czyli uczelnia prowadząca studia tego samego typu co uczelnia akademicka, czyli studia I i II stopnia oraz jednolite studia magisterskie, ale która nie posiada uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora.

Szkoły policealne

Szkoła policealna to typ szkoły, który przeznaczony jest dla osób, które ukończyły szkołę średnią, ale nie mają zamiaru kontynuować nauki na wyższej uczelni. Warunkiem jaki trzeba spełnić by dostać się do tego typu szkoły jest ukończenie szkoły średniej. To co jest plusem tej szkoły to fakt, że nie trzeba mieć zdanego egzaminu dojrzałości by móc uczęszczać do tej szkoły. W Polsce są dwa rodzaje szkół policealnych. Publiczne i prywatne. Nauka w takich szkołach trwa średnio 2 lata – 4 semestry. Nauka organizowana jest na podbudowie programowej ponadgimnazjalnej. Pozwala to na poszerzenie wiedzy o kwalifikacje zawodowe na poziomie średnim technicznym w zawodach robotniczych i nierobotniczych. Najpopularniejszymi kierunkami w jakich można się kształcić na tych uczelniach są administracja, hotelarstwo, informatyka, ochrona fizyczna osób i mienia, organizacja reklamy, fotografia, przedsiębiorczość, stylizacja, kosmetyka i fryzjerstwo, bezpieczeństwo publiczne, obsługa celna i spedycja, psychologia psychotroniczna, studium medyczne, studium farmaceutyczne, żywienie, zdrowie i terapia, ratownictwo medyczne, bezpieczeństwo i higiena pracy, transport drogowy czy też technika dentystyczna. Do szkół policealnych zalicza się także policealne szkoły zawodowe, kolegia pracowników służb społecznych, zakłady kształcenia nauczycieli , nauczycielskie kolegia języków obcych, kolegia nauczycielskie, szkoły policealne dla młodzieży, dorosłych oraz szkoły policealne specjalne. Po ukończeniu szkoły uczniowie mają egzamin, który ma potwierdzić ich kwalifikacje zawodowe.

Liceum profilowane

Liceum profilowane podobnie jak ogólnokształcące daje swoim absolwentom status wykształcenia na poziomie średnim. Okres trwania nauki to trzy lata i przez ten czas uczniowie przygotowywani są do zdania egzaminu dojrzałości zwanego potocznie maturą i do kontynuowania nauki na wyższej uczelni. Liceum profilowane ma za zadanie nakierować ucznia na wybraną przez niego drogę zawodową. Różnicami między liceum ogólnokształcącym a profilowanym to program nauczania. W liceach profilowanych program ten obejmuje także wiedzę ogólnozawodową. Co oznacza, że uczniowie po za uczęszczaniem na zajęcia ogóle zobowiązani są także do uczęszczania na zajęcia z przedmiotów zawodowych dostosowanych do danego profilu. Ministerstwo Edukacji Narodowej określiło profile kształcenia takie jak ekonomiczno-administracyjny, elektroniczny, elektrotechniczny, zarządzanie informacją, mechaniczne techniki wytwarzania, Mechatroniczne, kreowanie ubiorów, chemiczne badanie środowiska, kształtowanie środowiska, leśnictwo i technologia drewna, transportowo-spedycyjny, rolniczo-spożywczy, usługowo-gospodarczy i socjalny. Licea profilowane to głównie kierunki ścisłe, przez co nie są zbyt atrakcyjne w porównaniu ze szkołami technicznymi. Jedną z zalet tego typu uczelni jest jednak przygotowanie ucznia do podjęcia kształcenia zawodowego na wyższym poziomie. Jeżeli uczeń będzie kontynuował naukę w szkole wyższej o tym samym lub podobnym profilu, wiedza ze szkoły średniej może mu ułatwić cały proces zdobywania dodatkowej wiedzy na temat wybranego przez siebie zawodu.

Liceum ogólnokształcące

Liceum ogólnokształcące to kolejny typ szkoły średniej, w której absolwenci gimnazjum mogą kontynuować naukę. Liceum trwa trzy lata, a jego ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa maturalnego po zdaniu egzaminu maturalnego nazywanego także egzaminem dojrzałości. Każdy absolwent, który ukończy ten typ szkoły zdobywa wykształcenie na poziomie średnim , a pozytywnie zdana matura umożliwia kontynuowanie nauki w szkole wyższej na dowolnym wybranym przez ucznia kierunku. Jedynym warunkiem jaki trzeba spełnić wybierając kierunek nauki to uzyskanie niezbędnej liczby punktów i spełnią inne kryteria wyznaczone indywidualnie przez każdą z uczelni wyższej. Na początku etapu edukacyjnego w liceum ogólnokształcącym wyznacza się od dwóch do czterech przedmiotów określonych na podstawie programowej w zakresie rozszerzonym. Do najbardziej popularnych profili w liceum należą profile humanistyczne, prawne, politechniczne, informatyczne, dziennikarskie, biznesowe, ekonomiczne, ścisłe, medyczne, sportowe, językowo-humanistyczne i pedagogiczno-psychologiczne. Klasy profilowane umożliwiają rozwój umiejętności, zdolności oraz zainteresowań w wybranym kierunku. Liceum Ogólnokształcące to najlepsze rozwiązanie dla tych młodych ludzi, którzy nie mają jeszcze dokładnie sprecyzowanych planów zawodowych lub też nie zamierzają zdobywać konkretnej wiedzy zawodowej. Ten typ uczelni najczęściej wybierany jest przez uczniów, którzy z góry wiedzą, że chcą dalej kontynuować naukę w szkole wyższej. Jest to dla nich tzw. długotrwały proces uzyskania wykształcenia zawodowego.

Technikum

Technikum jest pierwszym typem szkoły, po którym uczeń nadal może kontynuować naukę. To co wyróżnia ten typ szkoły to fakt, że łączy w sobie nauczanie ogólne oraz kształcenie zawodowe. W Polsce jest do wyboru kilka rodzajów techników w zależności od typu zawodu. Pojawia się zatem Technikum Informatyczne ze specjalizacjami m.in. w administrowaniu sieciowymi systemami operacyjnymi, systemach zarządzania bazami danych, grafice komputerowej, aplikacjach internetowych, Technikum Elektryczne ze specjalizacjami m.in. w elektronice, strukturalnych instalacjach elektrycznych, energetyce cieplnej, Technikum Mechaniczne ze specjalizacjami w budowie maszyn, obróbce, projektowaniu obrabiarek, Technikum Mechatroniczne ze specjalizacjami w programowaniu obrabiarek sterowanych numerycznie, automatyzacji procesów przemysłowych, Technikum Budowlane ze specjalizacjami m.in. w architekturze krajobrazu, drogownictwie, Technikum Hotelarskie ze specjalizacjami m.in. w hotelarstwie i turystyce, Technikum Ekonomiczne ze specjalizacjami m.in. w bankowości i finansach, Technikum Handlowe ze specjalizacjami m.in. w handlu i reklamie, Technikum Gastronomiczne ze specjalizacjami m.in. w organizacji usług gastronomicznych, żywienia i gospodarstwa domowego. Oprócz przedmiotów ogólnych na jakie uczeń uczęszcza pojawiają się także zajęcia teoretyczne oraz praktyka w odpowiednich instytucjach związanych z wybranym przez ucznia zawodem. Zdobyta wiedza ogólna daje uczniowi możliwość podejścia do egzaminu maturalnego przynajmniej na poziomie podstawowym, a po pomyślnym zdaniu dalszą naukę w szkole wyższej. Dodatkowo jednak dzięki zdobytemu przygotowaniu zawodowemu absolwent może podjąć pracę w wyuczonym zawodzie technika.

Zasadnicza Szkoła Zawodowa

Po ukończeniu obowiązkowego gimnazjum w zasadniczej szkole zawodowej młody człowiek może uzyskać kwalifikacje zawodowe. Okres nauczania wynosi dwa lub trzy lata w zależności od rodzaju wybranego zawodu. Program szkoleniowy obejmuje kształcenie ogólne i kształcenie zawodowe, prowadzone zgodnie z programem kształcenia w danym zawodzie. Celem jaki ma kształcenie ogólne w zasadniczej szkole zawodowej jest przystosowanie młodego człowieka do pracy oraz życia we współczesnym świecie, gdzie rynek pracy jest taki, a nie inny. Całe kształcenie zawodowe składa się z dwóch części. Pierwsza z nich to część teoretyczna, która odbywa się w szkole na tzw. zajęciach z przedmiotów zawodowych. Druga to praktyczna nauka zawodu, która realizowana jest na warsztatach szkolnych lub też nierzadko w zakładach pracy. W ramach praktycznej nauki zawodu uczniowie przyswajają czynności związane z wykonywanym w przyszłości zawodem. Program takich zajęć praktycznych powinien być realizowany w procesie produkcji, usług lub ćwiczeń. Na początku całego szkolenia praktycznego szkolenia z zajęć praktycznych powinny odbywać się na warsztatach szkolnych lub na warsztatach szkoleniowych zakładów pracy. W zasadniczych szkołach zawodowych jest możliwość szkolenia w tradycyjnych zawodach takich jak blacharz, kucharz, lakiernik, sprzedawca. A także tych, które powstały w wyniku postępu technologicznego i do tego zalicza się np. monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych, monter instrumentów muzycznych lub mechanik precyzyjny.

Szkoły ponadgimnazjalne

Wraz z ukończeniem gimnazjum uczeń w zależności od stopnia uzdolnienia oraz zainteresowań ma do wyboru kilka szkół ponadgimnazjalnych, w których będzie mógł kontynuować swoją naukę. O możliwości przyjęcia do wybranej szkoły ponadgimnazjalnej decyduje jednak wynik egzaminu odbywającego się pod koniec gimnazjum. Im wyższa ocena tym lepszą szkołę może wybrać. Do szkół ponadgimnazjalnych zalicza się zasadniczą szkołę zawodową, po której można zdobyć wykształcenie średnie w uzupełniającym liceum ogólnokształcącym lub w technikum uzupełniającym, kolejną szkołą po gimnazjum zaliczaną do ponadgimnazjalnych zalicza się technikum, liceum ogólnokształcące i liceum profilowane. Decyzja o tym, w której szkole ponadgimnazjalnej kontynuować naukę, należy do pierwszej poważnej decyzji w życiu młodego człowieka. Przy wyborze takiej nowej szkoły ważne są nie tylko umiejętności i zainteresowania ucznia, ale także sytuacja finansowa rodziny, którą będzie stać lub nie na opłacenie szkoły wybranej przez swoją pociechę, a także ilość lat jakie ma się zamiar poświęcić dalszemu kształceniu odgrywają dużą rolę. Na inną szkołę zdecyduje się uczeń uzdolniony manualnie i praktycznie, który chce jak najszybciej rozpocząć naukę zawodową, a inny typ uczelni wybierze osoba, która po tej szkole będzie planować dalszą naukę w szkole wyższej. Nie można jednak zapomnieć o fakcie, że zły wybór szkoły ponadgimnazjalnej nie prowadzi do zamknięcia drogi do wymarzonego zawodu jaki by uczeń chciał kiedyś wykonywać . Istnieje bowiem szereg możliwości, które pozwolą nadrobić zaległą maturę, odbyć przekwalifikowanie zawodowe lub rozszerzyć dotychczasowe kwalifikacje w celu zwiększenia swoich możliwości na rynku pracy.

Gimnazjum

W Polsce gimnazjum to ten model szkoły, który jest drugim etapem na drodze obowiązkowej edukacji szkolnej zaliczanej do wykształcenia podstawowego. W ramach dostosowania systemu edukacji do rzeczywistości w socjalistycznej Polski wprowadzono siedmioletnią szkołę podstawową oraz jednostopniową szkołę średnią. Co poskutkowało zniknięciem gimnazjum z systemu oświaty na prawie 50 lat. Gimnazja w zmodyfikowanej formie wprowadzono ponownie wraz z reformą edukacji pod koniec lat 90-tych XX wieku. Obecnie w Polsce działa 6326 gimnazjów, do których uczęszcza około 1,5 miliona uczniów. Gimnazja dzielimy na ogólnodostępne, prywatne i integracyjne, w których klasy liczą od 15 do 20 uczniów maksymalnie z czego od 2 do 5 osób to uczniowie niepełnosprawni np. niedowidzący, niedosłyszący, niepełnosprawni ruchowo lub upośledzeni umysłowo w stopniu lekkim. Są też gimnazja specjalne dla uczniów niepełnosprawnych, akademickie dla dzieci wybitnie uzdolnionych oraz bilingwalne, w których zajęcia odbywają się częściowo w języku ojczystym, a częściowo w nowożytnym języku obcym. Gimnazjum trwa 3 lata i w tym czasie uczeń wprowadzony jest w świat wiedzy naukowej. Głównym celem nauczyciela prowadzącego jest przygotowywanie uczniów do samodzielności oraz pomoc w podejmowaniu decyzji dotyczącej kierunku dalszej edukacji, jak również przygotowanie do aktywnego udziału w życiu społecznym. Gimnazjum ma na celu wprowadzać ucznia w świat nauki przez poznanie języka, pojęć, twierdzeń i metod właściwych dla wybranych dyscyplin naukowych na poziomie umożliwiającym dalsze kształcenie, rozbudzać i rozwijać indywidualne zainteresowania każdego ucznia, wprowadzać go w świat kultury i sztuki, rozwijać umiejętności społeczne przez zdobywanie prawidłowych doświadczeń we współżyciu i współdziałaniu w grupie rówieśniczej.

Szkoła podstawowa

Szkoła podstawowa jest pierwszym etapem na drodze formalnej edukacji człowieka. Przeciętny pierwszoklasista zaczyna swoją przygodę ze szkołą w wieku 7 lat, choć to może się zmienić. Według danych Ministerstwa Edukacji obecnie istnieje w Polsce około 13.500 szkół podstawowych, do których uczęszcza około 2,3 miliona uczniów. Rozróżniane są cztery rodzaje szkół podstawowych. Mianowicie mamy szkołę podstawową publiczną, prywatną, społeczną i katolicką. Nauka w każdej z tych szkół trwa sześć lat i podzielona jest na 2 etapy z czego każdy trwa trzy lata. Pierwszy etap nazywany jest etapem początkowym, lekcje na tym etapie nie trwają jeszcze cale 45 minut a nauczyciel jest jednocześnie wychowawcą, który przystosowuje zajęcia do indywidualnego rozwoju i potrzeb uczniów. Na tym etapie ilość obowiązkowych godzin lekcyjnych nie może przekroczyć liczby 23 godzin. Licząc zajęcia edukacyjne, dodatkowe i z religii/etyki. NA tym etapie obowiązuje ocena opisowa każdego ucznia. Jest ona wystawiana na koniec każdego roku szkolnego. Ocena ta zawiera opis rozwoju dziecka na zajęciach edukacyjnych oraz ocenę klasyfikacyjną z zachowania. Drugi etap edukacyjny zorganizowany jest według przedmiotów nauczania jakimi są język polski i obcy, matematyka, historia i społeczeństwo, przyroda, technika, plastyka, muzyka, informatyka, wychowanie fizyczne, religia i etyka na wniosek rodziców lub opiekunów, oraz wychowanie do życia w rodzinie także na wniosek rodziców lub opiekunów prawnych. Wymiar godzin w tym etapie nie może przekraczać 28 godzin. Ocena ucznia następuje w skali ocen 6 celującej, 5 bardzo dobrej, 4 dobrej, 3 dostatecznej, 2 dopuszczającej i 1 niedostatecznej.